Հայաստանի Հանրապետությունը Համաշխարհային բանկի (ՀԲ), Զարգացման ֆրանսիական գործակալության (ԶՖԳ), Եվրոպական միության (ԵՄ) ֆինանսական աջակցությամբ և ՀՀ կառավարության համաֆինանսավորմամբ իրականացնում է «Հայաստանի ջրի և ոռոգման ծառայությունների բարելավման» (ՋՈԾԲ) ծրագիրը՝ 185 միլիոն ԱՄՆ դոլար ընդհանուր արժողությամբ, որը մեկնարկել է 2026 թվականի մարտին։ Ծրագիրն իրականացվում է ՀՀ ՏԿԵՆ Ջրային կոմիտեի կողմից՝ հատուկ այդ նպատակով ձևավորված ծրագրի իրականացման թիմի միջոցով։ Այն հանդիսանում է 10-ամյա բազմափուլ ծրագրի մաս, որի նպատակն է բարելավել ոռոգման, ինչպես նաև գյուղական ջրամատակարարման և ջրահեռացման (ՋՋ) ծառայությունների մատուցումը Հայաստանում։
Ծրագրի նպատակն է.
Ապահովել կլիմայի փոփոխություններին դիմակայուն ոռոգման և ջրամատակարարման համակարգերի ներդրում, որը կնպաստի տնտեսական աճին, պարենային անվտանգությանը, տարածաշրջանային համաչափ զարգացմանը, ինչպես նաև ջրային ոլորտի կառավարման արդյունավետության բարձրացմանը։
Ծրագիրը բաղկացած է 4 բաղադրիչից․
Ջրային ոլորտի քաղաքականության և ինստիտուցիոնալ բարեփոխում, ներառյալ ոռոգման համակարգի կառավարման և ծառայությունների հզորացում, ակտիվների կառավարում, սակագնային բարեփոխումներ և կլիմայադիմացկուն ջրային կառավարման գործիքների ներդրում.
Գյուղական բնակավայրերում ջրամատակարարման և ջրահեռացման բարելավում, ներառյալ ոլորտային կարողությունների զարգացում և կարգավորիչ բարեփոխումներ, տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրությունների իրականացում, ինչպես նաև չսպասարկվող առաջնահերթ բնակավայրերում ջրամատակարարման և ջրահեռացման ենթակառուցվածքների և ծառայությունների զարգացում.
Ոռոգման ենթակառուցվածքների արդիականացում և համակարգի կառավարման բարելավում, ներառյալ ընտրված ոռոգման համակարգերի վերականգնում, կլիմայադիմացկուն ինժեներական լուծումների կիրառում, ինչպես նաև Ջրային ռեսուրսների հաշվառման և ավտոմատ կառավարման համակարգի (GIS, SCADA, բջջային հավելվածներ) ներդրում։
Ծրագրի կառավարում
ՋՈԾԲ Փուլ 1 ծրագրի իրականացումը կնպաստի հետևյալ հիմնական արդյունքների ապահովմանը՝
Արդիականացված ոռոգման համակարգեր, որոնք կապահովեն ջրի կայուն և հուսալի մատակարարում ֆերմերային տնտեսություններին՝ նպաստելով գյուղատնտեսական արտադրողականության և բերքատվության աճին,
Ջրի կորուստների կրճատում և ջրի տեղափոխման արդյունավետության բարձրացում՝ ենթակառուցվածքների վերականգնման և արդիականացման միջոցով,
Ծրագրի շահառու համայնքներում գտնվող գյուղական տնային տնտեսությունների համար անվտանգ կառավարվող ջրամատակարարման ծառայությունների ապահովում՝ ըստ որակի, ճնշման և անընդհատության սահմանված ստանդարտների,
Ֆինանսական կայունության ամրապնդում՝ ծախսերի հետհատուցման բարելավված մեխանիզմների և ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների ներդրման միջոցով,
Ջրային կոմիտեի, գետավազանի կառավարման համար պատասխանատու մարմինների և գյուղական բնակավայրերում ջրամատակարարման ու ջրահեռացման ծառայություններ մատուցող ընկերությունների կարողությունների բարձրացում՝ համակարգերը արդյունավետ կերպով կառավարելու, շահագործելու և պահպանելու նպատակով։